Student zijn betekent vaak dat bij na alles in je leven verandert. Het merendeel van de studenten voelt zich eenzaam. Is dat normaal?

Student en eenzaamheid
Beeld Anastasia Gepp via Pixabay

Student zijn is spannend en leuk… en eenzaam

Als je nagaat wat er allemaal verandert zodra je gaat studeren of het huis uit gaat, is het geen wonder dat je je eenzaam voelt. Het is een wonder dat niet meer jongeren in problemen komen. Gaan studeren in een stad op enige afstand van het ouderlijk huis is voor heel veel studenten een overgang waar ze niet op voorbereid zijn. Uit huis gaan wonen in de buurt van je ouders is een veel minder grote stap en ook ‘thuis thuis’ wonen is minder ingrijpend. Maar ook dan verandert er opeens heel veel!

Overgang

Zo’n overgang is vragen om eenzaamheid. Vrijwel iedereen heeft er last van. Eigenlijk verandert je hele leven. Daar is niets mis mee, al kun je je behoorlijk ellendig voelen. Maar om die verandering op te vangen en om redelijk te functioneren, heb je life skills nodig. Als je nu geen initiatief neemt om een nieuw leven voor jezelf te bepalen, met mensen waar je regelmatig mee omgaat, is het mogelijk dat je ‘als vanzelf ’ terechtkomt in een patroon waar je niet op zit te wachten: eenzaamheid.

Aandacht

Zorg er voor dat je aandacht krijgt van (en geeft aan) mensen van wie je dat prettig vindt, en zorg daarin ook voor regelmaat. Zorg voor endorfine door elke dag te bewegen. Je humeur knapt ervan op en daar heb jij niet alleen plezier van. Het is echt goed lid te worden van een vereniging. Wees niet bang dat je je hele studieduur eraan vast zit. Geef jezelf een jaar de kans eraan te wennen. Als het niet bevalt ben je zo weer weg.

Zo’n lidmaatschap geeft je mogelijkheden allerlei activiteiten uit te proberen en te onderzoeken of er dingen te doen zijn die bij jou blijken te passen. Als jij niet bij de vereniging blijkt te passen, ben je er volgend jaar vanaf. In die tijd ben je lekker gesetteld en bepaal je je weg verder zelf wel.

Student en sport

Studentenverenigingen zijn niet alleenzaligmakend. Als je in je oude woonplaats een bepaalde sport deed, is het een goed idee om die sport ook in je nieuwe stad te gaan uitoefenen. Als student ben je goedkoper uit dan ‘thuis’. Je komt tussen mensen met dezelfde interesse en een vergelijkbare achtergrond. Ook een goed idee is, als dat tenminste mogelijk is, in de weekeinden in je oude woonplaats je gebruikelijke activiteiten te doen. Zo maak je de band met thuis langzaam aan losser en verlies je niet al je contacten in een klap.

Ritme

Ons brein houdt van ritme en regelmaat. Gek genoeg is het hebben van een min of meer vaste routine een van de beste dingen die je kunt doen tegen eenzaamheid. Behalve lol maken kun je natuurlijk ook werken naast je studie. Prima. Als je van jezelf weet dat je de neiging hebt je eenzaam te voelen, zorg er dan voor dat je werk doet dat regelmaat heeft. Steeds een ander baantje of steeds wisselende tijden zorgt voor verstoring van je patronen en dat is iets waar jij geen behoefte aan hebt!

Geef het tijd, maar

Heb je na een maand of zes nog steeds moeite om van die eenzaamheid af te komen, dan is het echt tijd voor andere actie. Dan red je het niet meer met ‘leuk onder de mensen komen’. Eenzaamheid verandert je namelijk op hersenniveau, waardoor je er nauwelijks nog zelf uit komt. Laat het niet jaren voortslepen, denk niet dat het vanzelf wel overgaat of dat het wel zal wennen. Onderschat de gevolgen van eenzaamheid niet. Vraag hulp. Nu.

Student en Corona

Voor 2020 is er nooit eerder een generatie geweest die het eerste studiejaar niet of nauwelijks in contact mocht komen met mensen. We kunnen dus met geen mogelijkheid uit ervaring spreken en hard bewijs leveren voor wat dit voor gevolgen heeft. We kunnen er wel iets over zeggen op basis van theorie en bij voorbeeld op basis van onderzoek van de NASA.

Als je eenzaamheid ziet als een signaal der je verbinding met andere mensen niet aan je behoefte voldoet, dan is het eenvoudig: heel veel mensen krijgen dat signaal als ze gedwongen worden contact te vermijden. Niet iedereen, omdat niet iedereen dezelfde behoefte aan verbinding heeft. Voor mensen voor wie niet zo veel verandert is het minder ingrijpend. Eerstejaars die bij hun ouders wonen hebben veel minder last van isolement, al kunnen ze het gevoel hebben in het verkeerde leven terecht te zijn gekomen. (Het is natuurlijk ook mogelijk dat iemand zich al langer eenzaam voelde)

De eenzaamheid die het gevolg is van veranderde patronen in je relaties, is normaal, al is het vervelend. Wat je moet doen is zorgen dat je voldoende verbinding hebt met mensen bij wie jij je thuis voelt. Maak eens een lijst van mensen die je kent en war je contact mee hebt of zou willen hebben en aak een plan. Gebruik de contactenbalans. Ga bewust om met je relaties. Onderhoud ze, verzorg ze als een kamerplant.

Risico

Omgaan met mensen is altijd een activiteit die veel van ons brein vraagt. Het onderhouden van sociale relaties is een van de meest complexe dingen die we doen als mens. Logisch dat je daarin moet oefenen en dat het niet vanzelf gaat. Mis je daarin iets, vraag dan coaching of doe een cursus.

Een van de minst begrepen aspecten van het omgaan met anderen is dat het in dezelfde ruimte verblijven, dezelfde geuren ruiken en in elkaars nabijheid zijn ons sterk beïnvloedt. We weten dat mensen beter leren in elkaars gezelschap, zich meer kunnen ontspannen als ze in gezelschap van vertrouwde mensen zijn, en zich prettiger voelen als ze vertrouwde mensen kunnen aanraken. Kies daarom een of een paar mensen uit met wie je het risico van aanraken durft te nemen. Zonder aanraking gaan we dood. Neem risico. Leef.