In elke vorm van persoonlijke begeleiding is het zaak te onderzoeken of er (ook) sprake is van eenzaamheid. Waarom? Omdat 40% van de Nederlanders aangeeft zich te vaak eenzaam te voelen.

Dat betekent dat een arts, verzorgende, coach, counselor, maatschappelijk werkende, om maar een paar voorbeelden te noemen, zich steeds bewust moet zijn van de vraag: “is hier sprake van eenzaamheid?”.

En weer: waarom? Omdat de aanpak van eenzaamheid wel eens de basis kan zijn van de aanpak van alle andere problemen. Burnout, depressieve gevoelens, post-partum depressie… stel je eens voor dat eenzaamheid aan de basis ligt. Zou het dan niet slim zijn dat te onderzoeken en te bezien of er in die sfeer een aanpak te vinden is, in plaats van aan symptoombestrijding te doen?

Dan zijn er twee voorwaarden:

· Je moet kunnen signaleren en herkennen

· Je moet weten waarnaar je kunt verwijzen of zelf iets goeds te bieden hebben

Wie eenzaamheid wil aanpakken kan er nauwelijks omheen: als iemand al langer last heeft van eenzaamheid redt zij of hij het meestal niet om daar zonder hulp verandering in te brengen.

Deels is dat het effect van schaarste (zie Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir). Deels is de oorzaak: hersenveranderingen door permanente stress.

Mensen die hup zoeken bij eenzaamheid verwijzen naar vrijwilligerswerk om onder de mensen te komen is fout, hoe goed bedoeld het ook is. Het is te vergelijken met het advies aan een anorexiapatiënt om maar in een restaurant te gaan werken. Het idee dat als je in de juiste omgeving komt het allemaal vanzelf wel zal verbeteren is een naïef geloof. De omgeving veranderen is niet genoeg.

Anderzijds is het ook weer niet zo dat iedere vorm van eenzaamheid zeer intensieve hulp vraagt. Vaak is een simpele aanpak al genoeg.

Om te kunnen signaleren en effectief verwijzen is scholing noodzakelijk.