Hebt u nieuws of informatie te delen? Stuur ons een artikel van maximaal 500 woorden en wij plaatsen het in deze nieuwe rubriek.

Op deze zin van de hand van Jeannette Rijks wil deze lezer graag reageren:
“Wie, op welke manier dan ook, afwijkt van ‘de anderen’, loopt dan ook het risico last te hebben van eenzaamheid.”

Aan deze treffende zin wil ik graag het volgende, bij wijze van illustratie, ophangen:

“De laatste tien à vijftien jaren wordt steeds meer duidelijk over de rol die de zg. neurotransmitters spelen bij allerlei klachten en verschijnselen.
Opvallend voorbeeld is bv. AD(H)D. DSM-IV gaat er vanuit dat deze stoornis vanzelf overgaat bij het bereiken van volwassenheid. Inmiddels is bekend dat ook volwassenen deze stoornis hebben, zij het dat dit veel minder vaak voorkomt en dat de symptomen deels afwijken. De hyperactieve vorm is bv. vrij zeldzaam onder volwassenen. Het middel methylfenidaat, in NL bekend onder de merknaam Ritalin, is uitsluitend voor gebruik door kinderen geregistreerd. Iets dergelijks geldt mutatis mutandis voor stoornissen die tot het autistische spectrum behoren. Comorbiditeit van AD(H)D en bv. Asperger, gecombineerd met een IQ van >130, leidde tot voor zeer kort tot het niet herkennen van genoemde stoornissen, zowel bij kinderen als bij volwassenen. Deze stoornissen zijn naar men aanneemt aangeboren; het eruit voortvloeiende beperkte sociale functioneren kan tot langdurige en ernstige eenzaamheid leiden, soms als uitvloeisel van depressieve klachten die veroorzaakt worden door bv. genoemde comorbiditeit – eenzaamheid als tertiair gevolg. Vóór het jaar 2000 was het vrijwel uitgesloten dat psychiaters deze configuraties herkenden. Men greep vaak naar antidepressiva, psychodynamische therapie enz. enz., zonder wezenlijk succes. In voorkomende gevallen signaleerde men een grote ‘weerstand’ bij de client. In het eerste decennium van deze eeuw is men er steeds meer achter gekomen dat deze weerstand alles te maken heeft met de onveranderbare toestand van dergelijke clienten – wie slechts één been heeft zal ondanks indringende aansporingen nooit leren lopen. Correlaties zijn er inmiddels vastgesteld tussen genoemde stoornissen en criminaliteit, verslavingsgevoeligheid, werkloosheid enz.”

Mijn stelling is dat er een aantoonbaar risico bestaat dat men ondanks alle goede bedoelingen bij een beperkt referentiekader het risico loopt om ‘verborgen’ stoornissen over het hoofd te zien en zich bij behandeling tot symptomen beperkt.

Dit leidt tot een potentieel dilemma: als ik een probleem aanpak weet ik niet of ik slechts het symptoom van een onderliggend probleem aanpak, maar als ik niets doe om symptoombestrijding te voorkomen, weet ik zeker dat er geen enkele leniging wordt verschaft.

Dit dilemma is onoplosbaar en universeel. Het zou een reden kunnen zijn om voortdurend, vooral daar waar zelfhulp aan de orde is via boek of Internet, waarschuwingen te plaatsen om vooral te proberen vast te stellen of er andere, fundamentelere stoornissen in het spel zijn.

Het verschijnsel eenzaamheid is een klacht waarbij het risico in hoge mate aanwezig is dat fundamentelere stoornissen over het hoofd worden gezien. Ik vermoed dat daarbij enerzijds het niet-meetbare en hoogst subjectieve van deze klacht een rol speelt en anderzijds de snelle kennisontwikkeling op het gebied van stoornissen die vaak eenzaamheidsgevoelens met zich meebrengen. Zoekend op het Internet, vooral in Amerikaanse websites, kan met betrekkelijk weinig moeite een beeld opleveren van de (snelheid van de) ontwikkelingen op dit terrein.

Misschien heb ik u met het bovenstaande van dienst kunnen zijn – eenzaamheid is ellendig en ik juich elk serieus initiatief toe om daar wat aan te doen. Ik wil niet dat mijn naam bij het artikel staat.