Eenzaamheid is een gevoel

Een gevoel van leegte. Een gevoel van niet-verbonden zijn met de anderen, met de wereld. Iedereen weet wat het is. Niet iedereen kan er goed mee omgaan. Als je je niet goed kan losmaken van dat gevoel, waardoor het je leven blijft beïnvloeden, heb je last van chronische eenzaamheid. Dit wordt ook wel "eenzaam zijn" genoemd. Het is een vast patroon geworden. Het heeft gevolgen voor hoe je functioneert: hoe je gedraagt ten opzichte van anderen, hoe je omgaat met je toekomstplannen, hoe je kunt denken.

Eenzaamheid verandert je als mens

Met gevolg dat je zelf niet meer tot een oplossing (een goede verbinding met een of meer anderen) kunt komen. Je bent geen leuk gezelschap. Juist het zoeken naar verbinding kun je daardoor niet meer. Je zit in het midden van de vicieuze cirkel. En echt, je moet eruit. Daar heb je hulp bij nodig vnaiemand met verstand van zaken, anders blijft het pappen en nathouden, afleiding of onderdrukking van je gevoel.

Eenzaamheid heeft voor ieder mens een andere betekenis. Jouw behoeften zijn tenslotte niet dezelfde als die van een ander. Het is een individueel probleem. Daarom zijn er geen standaard oplossingen. Ga met goede hulp je eenzaamheid te lijf en je zult verbaasd zijn over hoe snel er verbetering is. 

Eenzaamheid is een signaal

Eenzaamheid is het gevoel dat we ervaren als onze verbinding met anderen niet goed is. Daarom kun je je ook eenzaam voelen tussen andere mensen. Het zijn niet de juiste mensen, of je mist iets in de verbindingen. Je kunt volstrekt alleen zijn en je heel gelukkig voelen. Dat kan alleen als je een verbinding met de wereld hebt die in jouw behoeften voorziet. Wij zijn sociale wezens en we hebben verbinding met anderen nodig om goed te kunnen functioneren.

Eenzaamheid bedreigt de gezondheid

Eenzaamheid verzwakt je afweersysteem, je bloeddruk is verhoogd, je bent vatbaarder voor ziektes en je geneest minder snel. Chronische eenzaamheid gaat samen met verhoogde cortisolwaarden, je bent dus in een constante staat van stress. Het kan zo gewoon voor je zijn, dat je die stress niet zo ervaart. Je ervaart echter wel de gevolgen. Vaak uiten die zich in lichamelijke klachten. Als je daarmee worstelt, denk je misschien niet direct: "Help mij van mijn eenzaamheid af". Je denkt misschien eerder aan burn-out of depressie.  De onderliggende problemen van eenzaamheid blijven dan buiten beeld.

Eenzaamheid is een maatschappelijk probleem

Het aantal mensen dat zich ernstig eenzaam voelt ligt in Nederland rond de 1,6 miljoen. Dat zijn alleen nog degenen die als 'ernstig eenzaam' worden aangemerkt. Daar bovenop zijn er nog miljoenen (ja, echt!) mensen die zich veel te vaak eenzaam voelen. Die opzien tegen de vakantie, die dolblij zijn met de zondagsopening van de winkels, want dan is er tenminste afleiding...  Als jij je eenzaam voelt heb je minder zin om  mee te doen in de samenleving. Enerzijds heb je dus de extra gezondheidsrisico's, anderzijds doe je niet mee op de manier die jouw talent tot zijn recht doet komen. Duur gezegd is dat vermindering van sociaal kapitaal. Eenzaamheid is dus ook een maatschappelijk probleem.

Eenzaamheid is het gevolg van verstoring in de patronen in je leven

Niet alleen een partner verliezen kan leiden tot eenzaamheid. Verandering van werk, een kind krijgen, ziekte, anders zijn door een handicap, een gezin waar het niet deugt, het zijn allemaal verstoring van levenspatronen. Zo'n verstoring geeft je angst, onzekerheid, een gevoel van leegte. Tijdens zo’n overgang naar een andere levensfase is de kans groot dat je je eenzaam voelt. Je moet dan nieuwe patronen ontwikkelen, die de balans in de relatie met de wereld herstellen. Nieuwe relaties aangaan die recht doen aan jouw individuele behoeften. Of een andere inhoud geven aan de bestaande relaties. Daar ligt de uitdaging voor het omgaan met eenzaamheid. Als je daar zelf niet in slaagt bestaat de kans dat er een onbewust patroon wordt gevormd, nu van chronische eenzaamheid.

Eenzaamheid aanpakken vraagt om kennis van zaken

Eenzaamheid is pas de laatste jaren uitgebreider onderzocht. Het is complexe materie. Als je hulp zoekt bij de aanpak van eenzaamheid doe je er goed aan uit te zoeken welke deskundigheid de hulpverlener heeft. Wie hulp wil geven aan anderen moet eerst zorgen zelf voldoende kennis te hebben van eenzaamheid. Goede bedoelingen zijn prachtig, een warm hart is een noodzaak, maar deskundigheid is vereiste nummer één.

De aanpak van eenzaamheid is een individuele zaak

De kluizenaar kan zielsgelukkig zijn en de druk bezette meid met een uitgebreid sociaal netwerk kan zich eenzaam voelen. Sociaal isolement is niet het zelfde als eenzaamheid. Het bezoeken van eenzame mensen maakt hen niet minder eenzaam. Het is niet mogelijk een algemeen recept te geven voor de aanpak van eenzaamheid. Succesvolle hulp bij eenzaamheid staat of valt met twee dingen:

  • Jouw eigen bereidheid om zelf iets jouw situatie te veranderen

  • De kwaliteit van de hup die je krijgt

Het begint bij kennis. Zoek je hulp voor een ander , oriënteer je dan eerst verder bij 'hulp'. Zoek je hulp voor jezelf, zorg dat je weet wat je nodig hebt en wat de mogelijkheden zijn.